Protein Tozu Nedir ve Ne I┼če Yarar?

Protein Tozu Nedir ve Ne I┼če Yarar?

Protein tozlar─▒, ├že┼čitli bitkiler ya da yumurta, s├╝t gibi hayvansal ├╝r├╝nler kullan─▒larak ├╝retilen besin takviyeleridir. ├ťretici firman─▒n tercihlerine ba─čl─▒ olarak ┼čeker, yapay tatland─▒r─▒c─▒lar, Koyula┼čt─▒r─▒c─▒lar, vitaminler ve mineraller gibi di─čer bile┼čenleri de i├žerebilir.

Protein tozu nedir?

Protein tozunun tan─▒m─▒na ge├žmeden ├Ânce k─▒saca besinsel destek ├╝r├╝nlerinden bahsedilmesi gerekir. ├ťlkemizde destek ├╝r├╝nleri i├žin T├╝rk G─▒da Kodeksi Sporcu G─▒dalar─▒ tebli─činde, Sporcu g─▒dalar─▒ ÔÇśÔÇÖSporcular─▒n ├Âzel beslenme ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamalar─▒na veya performanslar─▒na en iyi d├╝zeyde g├Âsterebilmelerine yard─▒mc─▒ olmak amac─▒yla ├Âzel olarak form├╝le edilmi┼č g─▒da veya g─▒da kar─▒┼č─▒mlar─▒ ÔÇśÔÇÖ olarak ifade edilmektedir .Performans─▒ art─▒rmak i├žin sporcular taraf─▒ndan destek ├╝r├╝n├╝ kullan─▒m─▒ yeni bir uygulama de─čildir . M.├ľ. 776ÔÇÖn─▒n ba┼člar─▒nda, Yunan Olimpiyat├ž─▒lar─▒n─▒n daha iyi performans g├Âstermek i├žin kuru incir, mantar ve striknine gibi maddeler kulland─▒klar─▒ bildirilmi┼čtir. (4)

Yap─▒lan bir ├žal─▒┼čmada 11-25 ya┼č aras─▒ 567 atletin %98ÔÇÖinin en az bir ├že┼čit ergojenik destek kulland─▒─č─▒ saptanm─▒┼čt─▒r. ├çal─▒┼čmada, ergojenik destek kullan─▒m─▒n─▒n erkek sporcular aras─▒nda daha yayg─▒n oldu─ču g├Âzlenmi┼čtir. En ├žok tercih edilen ergojenik destek ├╝r├╝nlerinin ise Protein tozlar─▒, enerji i├žecekleri, toparlanma (recovery ) i├žecekleri, BCAA ,beta-alanin ve glutamin oldu─ču saptanm─▒┼čt─▒r.(10)

G├╝n├╝m├╝zde hem profesyonel hem de amat├Âr sporcular ile v├╝cut geli┼čtirenler antrenmanlar─▒n yan─▒ s─▒ra performanslar─▒n─▒ artt─▒rmak ve kaybettikleri enerjiyi geri kazanmak amac─▒yla beslenmelerine olduk├ža ├Ânem vermektedir. Sporcular─▒n beslenmesinde g├╝nl├╝k kalori, s─▒v─▒, karbonhidrat, protein, ya─č, vitamin ve mineral madde miktar─▒ ├Ânemlidir. (2) Sporcular beslenmenin yan─▒nda daha ├žok besin ├Â─česi almak ya da beslenmenin yetersiz kald─▒─č─▒ durumlarda desteklemek i├žin besin destek ├╝r├╝nlerine y├Ânelirler. Sportif performans─▒ artt─▒rmak amac─▒yla do─čal yetenek ve antrenman─▒n d─▒┼č─▒nda bir tak─▒m madde, y├Ântem ve malzemelerin kullan─▒m─▒ ergonomik yard─▒m olarak adland─▒r─▒lmaktad─▒r. (3)

├ťlkemizde yakla┼č─▒k 1 milyon ton miktar protein tozlar─▒ bu ama├žla kullan─▒lmakta olup, 628 milyon T├╝rk Liras─▒ Pazar pay─▒na sahiptir.

Protein s├Âzc├╝─č├╝n├╝n Latincedeki kar┼č─▒l─▒─č─▒ ÔÇśÔÇÖYa┼čayan varl─▒klar i├žin elzem azotlu ├Â─če ÔÇśÔÇÖ┼čeklindedir. V├╝cudun en k├╝├ž├╝k par├žas─▒ olan ya┼čayan h├╝crenin ve metabolik tepkimeleri katalize eden enzimlerin yap─▒s─▒ proteindir. B├╝y├╝me, h├╝crelerin ├žo─čalmas─▒ demek oldu─čuna g├Âre protein b├╝y├╝me i├žin elzemdir. V├╝cudun b├╝t├╝n h├╝crelerinin b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝ proteinlerden yap─▒lm─▒┼čt─▒r ve bu h├╝creler s├╝rekli olarak de─či┼čip yenilenmektedir. Bu nedenle s├╝rekli olan bu olaylar sonucu v├╝cuttan s├╝rekli olarak belirli miktarda protein d─▒┼čar─▒ at─▒l─▒r. (1)

Bu bak─▒mdan v├╝cudun enerji deposu anlam─▒nda bir protein deposu yoktur. Sadece k─▒sa s├╝reli yetersizlikleri giderebilecek az miktarda , yedek protein v├╝cutta saklanabilir. E─čer v├╝cut, protein alamazsa, y─▒k─▒lan h├╝creler yenilenemez. (1)

V├╝cut proteinlerinin olu┼čumu i├žin kaynak, yiyeceklerin, i├žinde bulunan proteinlerdir. V├╝cudun, karbonhidrat veya ya─čdan protein yapmas─▒ m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒ndan d─▒┼čar─▒dan protein al─▒nmas─▒ zorunludur. (1)

Proteinler b├╝y├╝k molek├╝llerdir. Molek├╝l a─č─▒rl─▒klar─▒ 17.400 ile 900.000 aras─▒ndad─▒r. Hidrolize edilerek par├žaland─▒klar─▒nda daha basit yap─▒daki amino asitlere ayr─▒lmaktad─▒rlar. B├Âylece proteinler ├žok say─▒da ve ├že┼čitli amino asitlerin birle┼čmesinden olu┼čan bile┼čikler olarak tan─▒mlanabilir. (1)

Proteinin Yap─▒s─▒

Amino asitlerin birbiri ile karboksil ve alfa amino gruplar─▒nda┬á bir molek├╝l su ├ž─▒karak birle┼čmeleri ile peptitler olu┼čur. Bu ba─ča ÔÇśÔÇÖpeptit ba─č─▒ÔÇÖÔÇÖ denir.

 

Amino asitler

Amino asitler, de─či┼čik kimyasal bir k├Âke (R) ba─čl─▒ bir karboksil (COOH) ve bir de amin (NH2) grubundan olu┼čan organik ├Â─čelerdir ve bir araya gelerek proteinleri olu┼čtururlar k─▒saca tan─▒mlamak gerekir ise proteinlerin yap─▒ta┼člar─▒ amino asitlerdir.

Proteinler, canl─▒lardaki temel yap─▒ ta┼člar─▒ndan biridir ve hayat─▒n devaml─▒l─▒─č─▒ i├žin b├╝y├╝k bir ├Âneme sahiptir. ─░nsan v├╝cudunda pek ├žok fonksiyonu vard─▒r ve bu nedenle yeterince al─▒nmas─▒ gerekir. En ├žok et, s├╝t, bal─▒k gibi hayvansal besinlerde bulunur, ancak bitkisel proteinler de mutlaka t├╝ketilmelidir. Protein al─▒m─▒ndaki dengenin bozulmas─▒ diyabet, kanser gibi pek ├žok hastal─▒─č─▒n geli┼čmesine zemin haz─▒rlayabilir. Eksikli─činde v├╝cut savunmas─▒n─▒n azalmas─▒, kollajen sentezinin yap─▒lamamas─▒ gibi sorunlar olabilir. Fazla al─▒nmas─▒ durumunda da b├Âbrek ve karaci─čer yetmezli─či gibi problemlerin olu┼čmas─▒na neden olabilir. Bu sebeple her g├╝n d├╝zenli miktarda protein al─▒nmal─▒d─▒r.

┬á┼×imdi k─▒sa maddeler halinde proteinlerin birka├ž ├Âzelli─činden bahsedelim:

-Protein a─č─▒rl─▒kl─▒ besinler tok tutar ve daha az kalori al─▒nmas─▒n─▒ sa─člarlar.

-Kas k├╝tlesini korumaya ve kaslar─▒ g├╝├žlendirmeye yard─▒mc─▒ olurlar.

-Hemoglobin gibi ta┼č─▒ma ├Âzelli─či bulunan maddelerde yer al─▒r.

-Amilaz gibi enzimlerin yap─▒s─▒n─▒ olu┼čturur.

-H├╝crelerin onar─▒lmas─▒n─▒ sa─člar.

-Molek├╝llerin v├╝cutta ta┼č─▒nmas─▒nda rol al─▒r.

-V├╝cudu vir├╝slerden ve bakterilerden korumada rol oynar.

-├ľzellikle ├žocuklarda ve gen├žlerde b├╝y├╝me fonksiyonunu sa─člar.

─░nsan , kendi v├╝cut proteinleri i├žin gereksindi─či baz─▒ amino asitleri di─čerlerinden yapamaz. V├╝cudun di─čer amino asitleri kullanarak┬á yapamad─▒─č─▒ bu amino asitlerin besinlerle aynen ve gereksindi─či kadar al─▒nmas─▒ zorunludur. ─░nsanlar i├žin say─▒s─▒ sekiz olarak kabul edilen bu amino asitlere elzem, (esansiyel) amino asitler ad─▒ verilmektedir. Etini, yumurtas─▒n─▒ ve s├╝t├╝n├╝ kullanm─▒┼č oldu─čumuz hayvanlar ve bir├žok mikroorganizmalar┬á insanlar─▒n yapamad─▒─č─▒ bu amino asitleri yapabilmektediler.

Elzem Amino Asitler:

  1. L├Âsin

  2. Lizin

  3. Iz├Âl├Âsin

  4. Valin

  5. Metionin

  6. Fenilalanin

  7. Treonin

  8. Triptofan

Toz halindeki takviyelerde, kep├že ba┼č─▒na protein miktar─▒ 10 ile 30 gram aras─▒nda de─či┼čiklik g├Âsterebilir. Kas geli┼čtirmek i├žin kullan─▒lan ├╝r├╝nler, genelde daha fazla protein i├žeri─čine sahiptir. Kilo kayb─▒ i├žin kullan─▒lanlarda ise protein miktar─▒ daha d├╝┼č├╝kt├╝r.

Protein tozu peynir ├╝retimi s─▒ras─▒nda meydana gelen peynir alt─▒ suyundan ├že┼čitli filtreleme y├Ântemleri kullanarak toz haline getirilmesi ile ortaya ├ž─▒kan bir ├╝r├╝nd├╝r. Bu filtreleme s─▒ras─▒nda peynir alt─▒ suyu, sahip oldu─ču y├╝ksek ya─č, ┼čeker ve tuzdan ar─▒nd─▒r─▒l─▒r ve proteince zenginle┼čtirilerek piyasaya ÔÇÖÔÇÖpeynir alt─▒ suyu tozuÔÇÖÔÇÖ yani whey proteini olarak piyasaya sunulur.

Protein tozu ne i┼če yarar?

Protein tozu faydalar─▒ ile ├Âne ├ž─▒kan sporcu takviyeleri aras─▒ndad─▒r . Protein tozu;

  • G├╝nl├╝k alman─▒z gereken protein miktar─▒n─▒n eksik kalan k─▒sm─▒n─▒ tamamlaman─▒z gerekti─činde yard─▒mc─▒ olur.
  • Yapaca─č─▒n─▒z iyi bir egzersiz planlanmas─▒yla var olan kas k├╝tlenizin artmas─▒na yard─▒mc─▒ olur.
  • Antrenman sonras─▒ toparlanma s├╝resini d├╝┼č├╝r├╝p , a┼č─▒r─▒ antrenman sonras─▒ olu┼čan semptomlar─▒n azalt─▒lmas─▒na yard─▒mc─▒ olur .
  • Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k fonksiyonlar─▒n─▒n desteklenmesine yard─▒mc─▒ olur.
  • Glutatyon ( v├╝cudun su bazl─▒ ana antioksidan ) seviyelerinin artmas─▒na destek olur.
  • Kandaki trigliserit de─čerlerinin d├╝┼č├╝r├╝lmesini destekler.
  • K├Ât├╝ kolesterol├╝n d├╝┼č├╝r├╝lmesinde , HDL yani iyi huylu kolesterol seviyelerinin artmas─▒na yard─▒mc─▒ olur.

Sporcular─▒n yan─▒ s─▒ra ya┼čl─▒lara da uzmanlar taraf─▒ndan protein tozu tavsiye edilmektedir. Protein tozu, ya┼čl─▒larda kas kayb─▒n─▒ ├Ânlemeye yard─▒mc─▒ olur ya da en az─▒ndan olu┼čabilecek kas kayb─▒n─▒ yava┼člat─▒r. ├ç├╝nk├╝ ya┼čl─▒larda hareket kabiliyeti kayb─▒n─▒n ana nedeni kas k├╝tlesindeki azalmalard─▒r. Ya┼čl─▒lar g├╝nl├╝k v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n kilogram─▒ ba┼č─▒na yakla┼č─▒k 1.5 gram protein(1.5g/kg/g├╝n)┬át├╝ketmelidir. Ayr─▒ca ya┼čl─▒lar─▒n iyi bir kas k├╝tlesine sahip olmak i├žin sadece protein tozu kullanmalar─▒ yeterli olmayacakt─▒r bunun yan─▒nda ya┼čl─▒ bireyler kendilerine uygun sporu yaparak kaslar─▒n─▒ geli┼čtirmelidirler.

Protein tozu zararl─▒ m─▒d─▒r?

Protein tozu, profesyonel sporcular taraf─▒ndan genel olarak bir uzman e┼čli─činde g├╝nl├╝k gereksinim belirlendikten sonra kullan─▒lmas─▒ gereken bir t├╝r besin takviyesidir. A─č─▒r antrenman sonras─▒nda kas dokusunun onar─▒m─▒, kas ve kemiklerin g├╝├žlenmesi gibi faydalar─▒ bulunan protein tozunun, sporla ilgilenen her birey i├žin gerekli olmayabilir ki┼čiye g├Âre karar al─▒nmas─▒ gereklidir. Uzman hekim veya diyetisyen g├Âr├╝┼č├╝ olmaks─▒z─▒n, arkada┼č tavsiyesi ya da insanlar─▒n yapt─▒klar─▒ k├╝├ž├╝k ├žapl─▒ ara┼čt─▒rmalar sonras─▒nda protein tozu kullan─▒m─▒na karar vermeleri pek ├žok sa─čl─▒k problemlerine yol a├žabilir.

A┼č─▒r─▒ ve bilin├žsiz kullan─▒ma ba─čl─▒ olarak al─▒nan protein tozu v├╝cudun ihtiyac─▒nda fazla proteine maruz kalmas─▒na neden olur ve bu durumda┬á ba┼čta kemik erimesine ve sindirim sistemi organlar─▒ndan biri olan ba─č─▒rsak sorunlar─▒na yol a├žabilir . A┼č─▒r─▒ kullan─▒ma ba─čl─▒ olarak ba─č─▒rsak taraf─▒ndan yeteri kadar emilemeyen protein ishal (diyare) gibi sindirim sistemi sorunlar─▒na neden olabilir. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar sonucunda elde edilen bilgiler ─▒┼č─▒─č─▒nda , protein tozu zararlar─▒ ┼ču ┼čekilde s─▒ralabanilir:

  • Kalp Hastal─▒klar─▒ Olarak Bak─▒ld─▒─č─▒nda: Protein tozu , v├╝cutta protein miktar─▒n─▒n birden bire y├╝kselmesine neden olabildi─činden, kalbin yorulmas─▒na ve kalp b├╝y├╝mesine yol a├žar. ├ťr├╝n i├žeri─činde yer alan ya─č miktar─▒na ba─čl─▒ olarak da di─čer kardiyovask├╝ler hastal─▒klar─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒nda rol oynayabilir.
  • Kemik Erimesi Y├Ân├╝nden ─░se: Protein tozu kan─▒n asitlik derecesini y├╝kseltir. Bu asidin dengelenmesi i├žin kemikte bulunan kalsiyum kullan─▒l─▒r. Kemik yap─▒s─▒nda yer alan kalsiyumun bo┼čalmas─▒na neden olan fazla protein, kemikleri zay─▒flatarak k─▒r─▒lgan bir hale getirir ve osteoporoz olarak bilinen kemik erimesi olu┼čumuna neden olur.
  • B├Âbrek Ta┼č─▒ Olu┼čumu ile ─░lgili: Kemiklerdeki kalsiyumun bo┼čalmas─▒ ile kemikleri zay─▒flatan protein tozu , kalsiyumun b├Âbreklerde yo─čunla┼čmas─▒na yol a├žar . Bu birikim ile birlikte spor sonras─▒nda ya┼čanan s─▒v─▒ kayb─▒, b├Âbrek ta┼č─▒ olu┼čumuna neden olur. Ayr─▒ca proteinin v├╝cutta kullan─▒labilir bir hale getirilebilmesi i├žin b├Âbrekler de ├žal─▒┼č─▒r. A┼č─▒r─▒ kullan─▒ma ba─čl─▒ olarak b├Âbrek yetmezli─či gibi rahats─▒zl─▒klar da g├Âr├╝lebilir.
  • Karaci─čer Hastal─▒klar─▒: Bilin├žsiz bir ┼čekilde v├╝cudun ihtiyac─▒ndan fazla al─▒nan proteinin v├╝cuttan at─▒lmas─▒ i├žin karaci─čerin daha fazla ├žal─▒┼čmas─▒ gerekir. ├ľzellikle karaci─čer hastal─▒─č─▒ olan ki┼čilerde bu durum pek ├žok sa─čl─▒k problemine yol a├žabilir.

Protein tozunun yararlar─▒ nelerdir?

Protein kaynakl─▒ besin takviyeleri, sporcular aras─▒nda en yayg─▒n olarak kullan─▒lan ergojenik destek┬á grubunu olu┼čturmaktad─▒r. Proteinlerin kas k├╝tlesi ├╝zerine olan etkileri nedeniyle ,ba┼čta v├╝cut geli┼čtirme sporcular─▒ olmak ├╝zere, hem kuvvet hem dayan─▒kl─▒l─▒k sporcular─▒ taraf─▒ndan s─▒kl─▒kla tercih edilmektedir. (10)

Proteinlerin en emel etkilerinin ba┼č─▒nda ; testosteron hormonu ├╝zerindeki pozitif etkileri gelmektedir. Testosteron ; anabolik ve anti-katabolik etkileri olan bir streoid hormonu olup, atletlerin ka┼č geli┼čimlerinde ve performanslar─▒nda ├žok kritik g├Ârevleri bulunmaktad─▒r. (10) Amino asitlerin ve desteklerini sportif performansa ve egzersiz sonras─▒ toparlanma d├Ânemlerine etkileri ├╝zerine say─▒s─▒z ├žal─▒┼čma yap─▒lm─▒┼čt─▒r. (11)

Protein Tozu Kas Kayb─▒n─▒ ├ľnlemeye Yard─▒mc─▒ Olur

Spor yap─▒lsa┬á da yap─▒lmasa da her g├╝n belirli bir miktarda protein al─▒nmas─▒ gerekmektedir. Bu miktar gram olarak spor yapanlar i├žin bireyin kilosunun iki kat─▒, yapmayanlar i├žin ise kilosu kadard─▒r (bu durum ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čmektedir) . Al─▒nan protein ve birlikte gelen amino asitler, sa─čl─▒─č─▒ korumak i├žin v├╝cudun ├že┼čitli b├Âlgelerinde farkl─▒ ama├žlar i├žin kullan─▒l─▒rlar. Proteinin belki de en ├Ânemli faydalar─▒ndan biri de yeni kas dokusu in┼ča etmek ve hasar g├Âren kaslar─▒ onarmakt─▒r.

Yeteri kadar protein al─▒nmad─▒─č─▒nda v├╝cutta yeni kas dokusu olu┼čmamaya ba┼člar. Protein, ayn─▒ zamanda v├╝cudun nitrojen dengesini sa─člar ( v├╝cut geli┼čtiriliyorsa nitrojen seviyesi artacakt─▒r) . Al─▒nan protein, ya─čs─▒z k─▒rm─▒z─▒ kas k├╝tlesi denilen ÔÇśÔÇÖlean body massÔÇÖÔÇÖ kaybetmemeye yard─▒mc─▒ olur. Kilo vermeye ├žal─▒┼č─▒l─▒yor ve ekmek, makarna ve pirin├ž gibi karbonhidratlar─▒ t├╝ketmekten ka├ž─▒n─▒l─▒yorsa, protein ihtiyac─▒ artacakt─▒r.

Yeterince et, s├╝t, yumurta, peynir, yo─čurt ya da bal─▒k gibi hayvansal proteinler al─▒nam─▒yorsa, protein tozu bu konuda da b├╝y├╝k fayda sa─člar.

Protein Tozu Egzersiz Sonras─▒ Kas Onar─▒m─▒n─▒ Destekler

Yap─▒lan bir ├žok ara┼čt─▒rmaya g├Âre egzersizlerden ├Ânce ve sonra protein t├╝ketimi, v├╝cudun protein sentez h─▒z─▒n─▒ art─▒rmaktad─▒r. Spordan ├Ânce ve sonra kullan─▒lan protein tozu emilim h─▒z─▒ y├╝ksek bir whey protein tozu, fitness hedeflerine ├žok daha h─▒zl─▒ ula┼č─▒lmas─▒n─▒ sa─člar. Egzersizden 45 dakika ├Ânce kullan─▒lan protein tozu , kaslar─▒ korur ve egzersiz s─▒ras─▒nda olu┼čabilecek kas y─▒k─▒m─▒n─▒ ├Ânler. Egzersiz bittikten sonra kullan─▒lan protein tozu ise, v├╝cuttaki amino asit stoklar─▒n─▒ destekleyerek kas onar─▒m─▒na yard─▒mc─▒ olur. Whey proteini, v├╝cut taraf─▒ndan en iyi absorbe edilen proteinlerden biridir. Biyolojik de─čerinin tavuk ve bal─▒ktan daha y├╝ksek olmas─▒, v├╝cut taraf─▒ndan daha iyi emilmesini sa─člar. Fakat bu durum, whey proteininin tavuk ve bal─▒k yerine t├╝ketilebilece─či anlam─▒na gelmemelidir. Sa─čl─▒kl─▒ bir v├╝cuda sahip olabilmek i├žin t├╝m protein kaynaklar─▒ndan dengeli bir ┼čekilde t├╝ketilmesi gerekmektedir.

Protein Tozu Kemikleri G├╝├žlendirir

Kalsiyum, kemiklerin g├╝├žlenmesinde ve y├╝ksek enerji seviyelerinin korunmas─▒nda ├Ânemli bir role sahiptir. G├╝nl├╝k kalsiyum ihtiyac─▒n─▒, s├╝t ├╝r├╝nleri ya da whey proteini t├╝keterek giderilmesi m├╝mk├╝nd├╝r. Ortalama bir ├Âl├žek protein tozu g├╝nl├╝k al─▒nmas─▒ gereken kalsiyum miktar─▒n─▒n %20ÔÇÖsini kar┼č─▒lamaktad─▒r.

Protein Tozu Vejeteryanler ─░├žin Proteinler Deste─či Sa─člar

Vejetaryenlerin g├╝nl├╝k protein ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamalar─▒ olduk├ža zordur . Bunun sebebi et ,s├╝t gibi protein kaynaklar─▒n─▒ hi├ž t├╝ketmemeleridir. Sadece kuru baklagiller , ya─čl─▒ tohumlar ( kuruyemi┼čler )┬á bitkisel protein kaynaklar─▒ v├╝cudun ihtiyac─▒ olan proteinleri tamam─▒n─▒ kar┼č─▒layamaz. Piyasada bulunan soya protein tozlar─▒, yumurta ak─▒ tozlar─▒ ve pirin├ž proteini tozlar─▒ gibi ├╝r├╝nler bu konuda vegan ve vejetaryenlere yard─▒mc─▒ olmaktad─▒r.

Protein tozu ne zaman fayda eder?

Protein al─▒m─▒n─▒n daha fazla fayda sa─člayabilmesi i├žin optimal zamanlamaya da dikkat etmek gerekmektedir. Egzersizden hemen sonra (30 dk i├žinde ) , y├╝ksek kaliteli protein kayna─č─▒n─▒n t├╝ketimi, kas protein sentezini ve toparlanma s├╝recini geli┼čtirmenin ├Ânemli bir par├žas─▒d─▒r.

Protein kayna─č─▒n─▒n t├╝ketilme zaman─▒ ile ilgili g├Âr├╝┼č birli─či yoktur . Baz─▒ ├žal─▒┼čmalar, aktivite ├Âncesi ve s├╝resince de protein al─▒m─▒n─▒n yararl─▒ oldu─čunu g├Âsterirken;

Optimal (en elveri┼čli) sonucun egzersizden hemen sonras─▒ protein al─▒m─▒yla elde edilebilece─či bask─▒n g├Âr├╝┼č olmu┼čtur.

Egzersiz sonras─▒ 30 dk i├žinde, kas glikojen restorasyonu (ve protein sentezinin artt─▒r─▒lmas─▒ karbonhidrat ve protein kombinasyonuyla olmaktad─▒r. Burada en iyi protein kayna─č─▒ ise, aromal─▒ /aromas─▒z az ya─čl─▒ s├╝tt├╝r.

Uygun CHO: Protein oran─▒ olan d├╝┼č├╝k riskli supplementler, s─▒v─▒ ├Â─č├╝n replasmanlar─▒ da pratik olmas─▒ ve t├╝ketilebilirli─či nedeniyle tercih edilebilmektedir.

Hangi protein tozu ne i┼če yarar?

Whey Protein

Peynir alt─▒ suyu tozu peynir yap─▒m─▒nda s├╝t kazeininin ├ž├Âkertilmesinden ve uzakla┼čt─▒r─▒lmas─▒ndan sonra kalan sar─▒-ye┼čil s─▒v─▒d─▒r.

Peynir alt─▒ suyu s├╝t hacminin yakla┼č─▒k %85-95ÔÇÖini temsil eder .Normal s─▒─č─▒r s├╝t├╝ i├žerisinde %3,5 oran─▒nda protein i├žerir, bunun yakla┼č─▒k kalan %80ÔÇÖi peynir alt─▒ suyu proteinleri olan kazeinlerdir.

Peynir alt─▒ suyu %93-94 su, kuru madde i├žeri─či olarak da laktoz, k├╝l, serum proteinleri, kazeinler ve ya─č i├žerir. ( 5 )

Kazeinin ├ž├Âkertilmesinden sonra s├╝t├╝n s├╝pernatan─▒nda (Santrif├╝grasyon sonucunda ├╝stte kalan serum ya da plazmadan olu┼čan b├Âl├╝m ) g├Âr├╝len proteinlere whey protein denir.

S├╝tte bulunan proteinleri %20ÔÇÖsi whey protein ve %80ÔÇÖi kazeinden olu┼čmaktad─▒r. (6)

├ľnceden peynir alt─▒ suyu s├╝tten kalan i┼če yaramaz bir yan ├╝r├╝n olarak kabul edilirdi ve bu nedenle at─▒l─▒rd─▒. Bununla birlikte, peynir alt─▒ suyunun ger├žekten ├žok kaliteli bir protein oldu─ču ke┼čfedildi─činde, az ya da hi├ž ya─č i├žermeyen bir toza d├Ân├╝┼čt├╝rme y├Ântemleri geli┼čtirildi. (7)

Whey protein, dokuz temel amino asidin t├╝m├╝n├╝ i├žeren bir proteindir. Dall─▒ zincirli aminoasitlerin (BCAA) konsantrasyonu, whey proteinde ( yakla┼č─▒k % 25) di─čer protein kaynaklar─▒ndan daha y├╝ksektir. Dall─▒ zincirli amino asitler (BCAA), ├Ânce karaci─čer taraf─▒ndan metabolize edilmek yerine do─črudan iskelet kas─▒ taraf─▒ndan al─▒nabilmeleri bak─▒m─▒ndan ├Ânemli aminoasitlerdir. BCAA ÔÇślar di─čer aminoasitlerden daha h─▒zl─▒ sindirildikleri i├žin, egzersiz s─▒ras─▒nda olduk├ža etkili bir kas enerji kayna─č─▒ ve egzersizden sonra kas protein sentezi i├žin haz─▒r bir hammadde kayna─č─▒ olarak hizmet edebilirler. Whey protein ayn─▒ zamanda h─▒zl─▒ bir protein olarak kabul edilir, ├ž├╝nk├╝ di─čer proteinlerden daha h─▒zl─▒ mideden bo┼čal─▒r ve ba─č─▒rsakta kan dola┼č─▒m─▒na emilir. (7)

Whey proteinlerin s├╝t serum proteinleri y├Ân├╝nden zengin oldu─ču bilinmektedir. (8)

Whey protein bile┼čenleri b├╝y├╝k oranda beta-laktoglob├╝lin ,alfa-laktalb├╝min, imm├╝noglobulinler, serum alb├╝mini k├╝├ž├╝k oranda laktoferrin, laktoperoksidaz, lizozim┬á gibi di─čer k├╝├ž├╝k proteinleri i├žerir. (9)

Whey protein ayn─▒ zamanda v├╝cuttaki antioksidan peptit seviyelerini korumaya yard─▒mc─▒ olan, k├╝k├╝rt i├žeren amino asitlere sahiptir.

Whey protein piyasada 3 ┼čekilde bulunmaktad─▒r.

1. Whey Protein İzolatı ( WPI ) :

─░├žinde laktozun ve ya─č─▒n uzakla┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒ protein t├╝r├╝ olan whey proteinin en saf hali olarak bilinir ve yakla┼č─▒k %90ÔÇÖ─▒n ├╝zerinde protein i├žerir. Porsiyon ba┼č─▒na daha fazla protein i├žermesi, m├╝kemmel aminoasit profiline sahip olmas─▒, v├╝cudun kilo kayb─▒ i├žin ve kas olu┼čumu i├žin ideal olmas─▒d─▒r.

2. Whey protein Hidrolizati ( WPH ) :

Whey protein hidrolizat─▒ ; kendi amino asitlerine ayr─▒lm─▒┼č protein t├╝r├╝d├╝r. Elde edilme y├Ântemi ├žok pahal─▒ oldu─čundan fiyat─▒ ├žok y├╝ksektir.

3. Whey Protein Konsantresi :

Projesinde ise k├╝l, laktoz, baz─▒ mineraller ve su uzakla┼čt─▒r─▒l─▒r, %35-80 oran─▒nda proteine sahip toz elde edilir, i├žeri─činde karbonhidrat ve ya─č bulundu─čundan dolay─▒ fiyat─▒ daha ucuzdur. Ancak i├žerisinde belli miktar laktoz oldu─čundan daha az tercih edilmektedir.

Farkl─▒ protein t├╝rleri , farkl─▒ h─▒zlarda sindirildi─či i├žin, metabolizmay─▒ da de─či┼čik ┼čekilde etkiler. Whey proteini (s├╝t ve s├╝t ├╝r├╝nleri) bu noktada avantaj sa─člamaktad─▒r.

Ayr─▒ca s├╝t├╝n l├Âsin i├žeri─činin de y├╝ksek olmas─▒ , egzersiz sonras─▒ kas protein sentezinde geli┼čme sa─člamaktad─▒r .

Whey proteini ya da s─▒v─▒ halde sa─članan protein (s├╝t) gibi HIZLI protein kaynaklar─▒ t├╝ketildikten k─▒sa s├╝re sonra plazma amino asit konsantrasyonu pik yapar.

Kazein proteini ya da kat─▒ halde sa─članan protein (et) gibi YAVA┼× protein kaynaklar─▒yla plazma amino asit konsantrasyonuna ayn─▒ zamanda ula┼č─▒lmas─▒ i├žin; h─▒zl─▒ protein kaynaklar─▒na g├Âre 1 saat ├Ânce ve daha fazla miktarda t├╝ketilmesi gerekir.

Egzersiz sonras─▒ toparlanma d├Âneminde al─▒nacak elzem amino asitlerin, kas protein sentezini artt─▒rd─▒─č─▒ bir├žok ├žal─▒┼čmada saptanm─▒┼čt─▒r. ├çe┼čitli protein t├╝rlerinin kas resentezi ├╝zerindeki etkileri k─▒yasland─▒─č─▒nda, whey proteinlerinin toparlanmay─▒ en fazla uyaran kaynaklar oldu─ču, ikinci s─▒ray─▒ soya proteinleri ve ├╝├ž├╝nc├╝ s─▒ray─▒ ise kazeinin ald─▒─č─▒ g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r.

Protein tozu ya┼č s─▒n─▒r─▒ ka├ž?

Whey protein tozu t├╝ketiminde ara┼čt─▒rmalarla belirlenmi┼č herhangi bir ya┼č s─▒n─▒r─▒ yoktur. Ortalama 16-18 ya┼č aral─▒─č─▒ndaki gen├žler ; antrenman yo─čunlu─ču ile birlikte artan protein ihtiyac─▒n─▒ peynir alt─▒ suyu (whey) protein tozu ile desteklemeyi tercih edebilirler.

En iyi protein tozu hangisi?

Diyetisyenler ( beslenme ve diyet uzmanlar─▒ ) Supplement kullan─▒m─▒n─▒ de─čerlendirmeden ├Ânce ; sporcunun besin t├╝ketimini, diyetin protein/enerji oran─▒n─▒ ve protein kalitesini de─čerlendirmek zorundad─▒r . Diyetisyen, sporcunun yeterli miktarda protein ald─▒─č─▒ndan emin olmal─▒ ama ├Âzellikle bunun y├╝ksek kaliteli protein olmas─▒n─▒ sa─člamal─▒d─▒r .

Diyetle al─▒nabilecek y├╝ksek kaliteli en iyi protein kaynaklar─▒;

  • Derisiz az ya─čl─▒ tavuk eti, bal─▒k eti, yumurta beyaz─▒ ve az ya─čl─▒ s├╝tt├╝r.

Supplement ┼čeklinde y├╝ksek kaliteli proteinlerin en iyi kaynaklar─▒ ise;

  • Whey, kazein, kolostrum, s├╝t proteinleri ve yumurta proteinidir.

Whey Protein Tozu:┬áPeynir alt─▒ suyu tozu olarak da bilinir ve v├╝cut taraf─▒ndan h─▒zla emilip kolay sindirilme ├Âzelli─čine sahiptir. Whey protein tozu amino asitler bak─▒m─▒ndan olduk├ža zengindir. ├ľzellikle sporcular i├žin antreman ├Âncesi ve sonras─▒nda kullan─▒labilen ├Ânemli bir toparlanma kayna─č─▒d─▒r.

─░zole Protein Tozu:┬á─░zole protein tozu whey proteine g├Âre porsiyon ba┼č─▒na daha fazla protein i├žerir ve v├╝cutta daha h─▒zl─▒ emilen formlardan biridir . Ya─č , ┼čeker gibi kalori i├žeri─či y├╝ksek maddelerden ar─▒nd─▒r─▒ld─▒─č─▒ i├žin kalorisi d├╝┼č├╝kt├╝r bu sayede ├Âzellikle kas k├╝tlesini koruyarak kilo kayb─▒ ya┼čamak isteyenler i├žin ideal g├╝zel bir alternatiftir .

Kazein Protein Tozu:┬áBu protein tozu s├╝tten elden edilen ve s├╝t proteini olarak da ge├žen bir sporcu besinidir. Di─čer protein tozu ├že┼čitleri gibi y├╝ksek┬á miktarda amino asit i├žerir. Kazein protein tozu di─čer protein tozlar─▒na g├Âre daha yava┼č sindirildi─či i├žin gece yatmadan ├Ânce t├╝ketilebilen bir formdur.

Kompleks Protein ├ťr├╝nleri:┬áBu gruptaki proteinler birden fazla protein t├╝r├╝ i├žerir. Bu protein tozu amino asit, vitamin ve benzeri farkl─▒ besinlerle zenginle┼čtirilmi┼č formdad─▒r. Di─čer protein tozu ├╝r├╝nlerine k─▒yasla ay─▒rt edici ├Âzelli─či , v├╝cutta farkl─▒ s├╝relerde emilim sa─člamas─▒d─▒r.

Et Proteini:┬áK─▒rm─▒z─▒ etten edilen protein takviyesidir. En ├Ânemli protein kaynaklar─▒ndan biri olan eti do─črudan t├╝ketmek istemeyenler ya da t├╝ketemeyenler i├žin de ideal bir tercihtir. Laktoz i├žermeyen form├╝l├╝ sayesinde laktoz intolerans─▒ olan bireylerin de rahatl─▒kla kullanabilece─či bir sporcu besinidir.

Bitkisel Protein:┬áBitkisel kaynaklardan elde edilen proteindir. Hayvansal kaynakl─▒ protein t├╝ketmeyen ba┼čta vegan ve vejetaryenler┬á olmak ├╝zere a─č─▒rl─▒k kazan─▒m─▒ sa─člamak isteyen ancak et ve t├╝revleri t├╝ketmek istemeyen bireyler (├Âzellikle sporcular) i├žin form├╝le edilmi┼č protein tozu ├╝r├╝n├╝d├╝r.

Protein tozu tercih edilece─či zaman dikkat edilmesi gereken en ├Ânemli nokta protein tozunun i├žeri─činin kalitesi ve ihtiyac─▒ kar┼č─▒lay─▒p kar┼č─▒lamad─▒─č─▒d─▒r. ├ľrne─čin protein tozunda etkinli─či test edilmi┼č ham maddeler kullan─▒lm─▒┼č olmas─▒ , do─črudan verimi etkileyen bir etmen olarak olduk├ža ├Ânemlidir .Bunun yan─▒ s─▒ra proteinden gelen dall─▒ zincirli amino asit (BCAA), karbonhidrat, ya─č ve benzeri besin maddelerini ne oranda i├žerdi─či, form├╝l├╝ne ne gibi bile┼čenler eklendi─či gibi bir├žok fakt├Âr├╝n de incelenmesi gerekmektedir. Bu do─črultuda sporcular; seviyelerine, antrenman yo─čunluklar─▒na ve diyetlerine en uygun alternatifi tercih etmelidirler.

Protein tozu se├žerken dikkat edilmesi gereken bir di─čer nokta ise porsiyon ba┼č─▒na protein ve di─čer besin de─čerleridir . Baz─▒ ├╝r├╝nler tek seferde g├╝nl├╝k protein ihtiyac─▒n─▒n ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝ kar┼č─▒larken baz─▒lar─▒ daha d├╝┼č├╝k bir profildedir .Bu nedenle en iyi protein tozu ├╝r├╝nlerini ke┼čfedebilmek i├žin ├╝r├╝nleri servis ba┼č─▒na d├╝┼čen protein miktar─▒ ,dall─▒ zincirli amino asit ( BCAA )gibi besin de─čerleri bak─▒m─▒ndan birbiriyle kar┼č─▒la┼čt─▒rmak gerekir .Ayn─▒ zamanda bu de─čerler fiyat performans a├ž─▒s─▒ndan en do─čru protein tozu se├žimini yapmak i├žin de ├Ânemlidir .

Protein tozu g├╝nde ka├ž defa kullan─▒l─▒r?

Sabah Uyan─▒nca :

Sabah kalk─▒ld─▒─č─▒nda uzun s├╝redir besin al─▒namad─▒─č─▒ i├žin kaslar besinsiz haldedir . Bu nedenle kaslar par├žalanmaya, yani enerji i├žin t├╝ketilmeye ba┼člar. Kalkar kalkmaz whey proteini almak, h─▒zl─▒ sindirimi sayesinde kaslar─▒ tekrar protein ak─▒┼č─▒ sa─člar ve b├Âylece v├╝cut i├žin daha da kolik bir ortam olu┼čturur.

Spordan ├ľnce :

V├╝cut geli┼čtirme antrenman─▒ sonras─▒nda kaslar mikro-travmaya u─črar ve olu┼čan mikro hasar onarmak i├žin proteine ihtiya├ž duyar. Antrenmandan ├Ânce protein al─▒m─▒, kaslar─▒n onar─▒lmas─▒ i├žin proteinin haz─▒r olmas─▒n─▒ sa─člar ve tatl─▒ Zencirli aminoasit i├žeri─čiyle kas y─▒k─▒m─▒ da engeller. Protein tozunu antrenmandan birka├ž dakika ├Ânce almak yerine, yakla┼č─▒k yar─▒m saat veya 1 saat ├Ânce kullanmak tavsiye edilir.

Protein tozu nas─▒l kullan─▒lmal─▒?

Protein tozu konusunda en fazla merak edilen konulardan birisi de, ne zaman al─▒nmas─▒ gerekti─čidir. ├ç├╝nk├╝ kulland─▒─č─▒n─▒z protein tozunu, do─čru zamanlamayla almazsan─▒z;┬á gerekti─či gibi faydalanamazs─▒n─▒z. ─░┼čte bu nedenle, protein tozu; m├╝mk├╝n olabilecek en ideal zamanda al─▒nmal─▒d─▒r.

Protein tozu ├╝r├╝nleri, h─▒zl─▒ emilime sahiptirler.┬á Bu nedenle antrenman sonras─▒ kullan─▒mlar─▒ en ideal olan─▒d─▒r. Buna ek olarak, g├╝n i├žinde herhangi bir zaman diliminde de protein a├ž─▒─č─▒n─▒ kapatmak amac─▒yla whey proteini ya da kazein proteini kullan─▒labilir. Bunun d─▒┼č─▒nda kazein proteini yerine whey protein kullan─▒yor ve yine sindirimini yava┼člatmak istiyorsan─▒z, biraz kuruyemi┼č (f─▒nd─▒k ,┬á yer f─▒st─▒─č─▒ , ceviz gibi) ile birlikte t├╝ketebilirsiniz. Kuruyemi┼člerin i├žerdikleri ya─č asitleri, whey proteinin emilimini yava┼člatacak ┬áve ins├╝lin seviyesinin dengede kalmas─▒na yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

Protein tozu kilo ald─▒r─▒r m─▒?

├ľncelikle ┼čundan bahsetmek gereklidir :A─č─▒rl─▒k kazanmak veya kaybetmek g├╝nl├╝k al─▒nan enerjinin birey taraf─▒ndan harcan─▒lan enerjiye g├Âre kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lmas─▒yla ortaya ├ž─▒kan bir parametredir. E─čer g├╝nl├╝k al─▒nan enerji, harcan─▒lan enerjiden fazla olursa bu durum bireyde a─č─▒rl─▒k art─▒┼č─▒na neden olur. Bunun tam tersi de yani al─▒nan enerji, harcan─▒lan enerjiden az olursa bu sefer de bireyin a─č─▒rl─▒k kayb─▒na yol a├žar.

├ľzet olarak a─č─▒rl─▒k kazanmak veya kaybetmek ki┼činin boyuna, ya┼č─▒na, cinsiyetine, ya┼čad─▒─č─▒ yere, i┼čtah─▒na,┬á fiziksel aktivite durumuna g├Âre, ki┼činin metabolizma durumuna g├Âre ve mevcut olan hastal─▒k durumuna g├Âre de─či┼čmektedir. ─░┼čtah (a├žl─▒k-tokluk) ise bir├žok hormon taraf─▒ndan kontrol edilen bir mekanizmad─▒r.┬á Whey protein tozunda bulunan Kolesistokinin isimli hormon, doygunlu─ču art─▒ran ve i┼čtah─▒ azaltan bir ├Âzelli─če sahiptir.

Protein doygunluk hissi olu┼čturan bir besindir . Bunu ┼č├Âyle a├ž─▒klamak m├╝mk├╝nd├╝r, ortalama olarak 50 gram protein t├╝keten bir ki┼či, ayn─▒ oranda karbonhidrat veya ya─č t├╝ketti─činden daha tok hisseder.Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar, sabah bol proteinli bir kahvalt─▒ yapanlar─▒n g├╝n boyunca daha az yedi─čini g├Âstermektedir. Bunun yan─▒ s─▒ra proteinin termik etkisi di─čer makro besinlere g├Âre daha y├╝ksektir. Yani protein t├╝ketti─činiz zaman bunu sindirmek i├žin v├╝cudunuz daha fazla enerji harcar.

FransaÔÇÖ da yap─▒lan bir ├žal─▒┼čmada, spordan ├Ânce whey protein tozu alman─▒n enerji olarak glikoz yerine ya─č kullan─▒m─▒n─▒ te┼čvik etti─či g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. Ayr─▒ca whey proteini, kas yap─▒m─▒ i├žin gerekli amino asitleri i├žermektedir. V├╝cuttaki kas miktar─▒ artt─▒k├ža g├╝n boyunca daha ├žok kalori yak─▒l─▒r ve b├Âylece kilo verme durumu h─▒zlan─▒r.

G├╝nl├╝k ihtiyac─▒n─▒z olan kaloriden fazla kalori ald─▒─č─▒n─▒zda kilo art─▒┼č─▒ ya┼čayabilirsiniz. Fakat whey proteinleri, markaya ve ├╝r├╝ne ba─čl─▒ olarak ortalama 100 kaloridir ve bu da ├žok d├╝┼č├╝k bir miktard─▒r.

Bu nedenle whey proteinlerinden ziyade fazla kalori al─▒m─▒na sebep olacak besinler kilo art─▒┼č─▒na sebep olabilir.

Protein tozu kas yapar m─▒?

S├╝t, %80ÔÇÖi kazein ve %20ÔÇÖsi peynir alt─▒ suyu olmak ├╝zere iki farkl─▒ protein kayna─č─▒na sahiptir .Peynir alt─▒ suyu, kazeine k─▒yasla v├╝cut taraf─▒ndan daha h─▒zl─▒ sindirilen, b├Âylece daha h─▒zl─▒ etki g├Âsteren bir yap─▒ya sahiptir . Ayn─▒ zamanda i├žeri─či dall─▒ zincirli amino asitler (BCAA) ve sistein gibi bile┼čenler bak─▒m─▒ndan zengindir. Bu nedenlerle kas geli┼čiminde ├Ânemli rol oynayan protein i├žin en iyi besin kaynaklar─▒ndan biri olan peynir alt─▒ suyu tozu, baz─▒ i┼člemlerden ge├žirilerek daha pratik bir t├╝ketim i├žin whey protein tozu haline getirilir .

Texas Baylor ├ťniversitesiÔÇÖndeki ara┼čt─▒rmac─▒lar, iki gruba ay─▒rd─▒klar─▒ ve dayan─▒kl─▒l─▒k antrenman─▒ yapan 19 erkek ile ger├žekle┼čtirdikleri 10 haftal─▒k bir ara┼čt─▒rmada, bir gruba 14 gram whey ve kazein proteinli 6 gram amino asit, di─čer gruba da 20 gram plasebo etkili bir ├╝r├╝n verdiler. Whey t├╝keten grupta ya─čs─▒z kas k├╝tlesinde ve kas g├╝c├╝nde (hacimde ve g├╝├žte) ┬áart─▒┼č g├Âr├╝ld├╝ .

Protein tozu sa├ž d├Âker mi?

Protein tozu kullan─▒m─▒ ve sa├ž d├Âk├╝lmesi aras─▒nda hi├ž bir ba─člant─▒ yoktur . Buna destek olarak Amerikan Dermatoloji AkademisiÔÇÖnin verilerine g├Âre sa├ž d├Âk├╝lmesinin en yayg─▒n nedenleri aras─▒nda ÔÇśÔÇÖgenetikÔÇÖÔÇÖ yer almaktad─▒r.

Di─čer sebepler ise ; a┼č─▒r─▒ stres , v├╝cuttaki hormonal de─či┼čiklikler ,vitamin ve mineral eksiklikleri ( ├Ârne─čin demir eksiklikleri ) , hipotiroidizm (tiroidlerin gere─činden az hormon ├╝retmesi ) , kanser tedavileri ( kemoterapi ,radyoterapi gibi ) , kozmetik etkenler ve k├Ât├╝ beslenme olarak g├Âsterilebilir . Bunun yan─▒ s─▒ra mevsimsel de─či┼čiklikler┬á gibi durumlar da sa├ž d├Âk├╝lmesine neden olabilir . ┬áYeterince B7 vitamini ( biotin ) al─▒nmad─▒─č─▒ takdirde sa├žlar─▒n sa─čl─▒ks─▒z olmas─▒ ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r .┬á Protein tozu sa├ž d├Âk├╝lmesine neden olmad─▒─č─▒ gibi et, s├╝t, yumurta gibi besinlerde bulunan proteinler kayna─č─▒ besinler de sa├ž, t─▒rnak geli┼čimini olumlu y├Ânde etkilemektedir .

Protein tozunu kimler kullanabilir ?

Protein tozlar─▒n─▒, kas in┼ča etmek, kilo kaybetmek veya dayan─▒kl─▒l─▒klar─▒n─▒ art─▒rmak i├žin ├žal─▒┼čan sporcular─▒n kullanmas─▒ ├Ânerilmektedir. Kilo kayb─▒ s├Âz konusu oldu─čunda, do─čal yollarla protein diyetleri verilmeli, e─čer protein tozu verilecekse doktor ve diyetisyen tavsiyesi al─▒nmal─▒d─▒r . ( 12 )

Protein tozunu gebeler kullanabilir mi ?

Anne adaylar─▒n─▒n ya┼čam tarz─▒n─▒n ve uygulanan diyetin , do─čacak bebe─čin sa─čl─▒─č─▒ ├╝zerinde b├╝y├╝k bir etkisi oldu─ču bilinmektedir .Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar kad─▒nlar─▒n gebe kalmadan ├Ânce yeterince protein t├╝ketmesinin ne kadar ├Ânemli oldu─čunu g├Âstermi┼čtir . Southampon ├ťniversitesiÔÇÖnde yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmada gebelerin d├╝┼č├╝k proteinli diyet uygulamas─▒n─▒n, anne karn─▒ndaki bebe─čin beyin geli┼čimi ├╝zerinde zararl─▒ sonu├žlar─▒ oldu─ču belirlenmi┼čtir .Hamile kad─▒nlar─▒n protein gereksinimleri biraz daha y├╝ksektir . Gebelik s├╝resince protein gereksinimleri biraz daha y├╝ksektir .Gebelik s├╝resince protein gereksiniminin do─čal besinler yoluyla tamamlanmas─▒ , protein tozu kullan─▒lacaksa doktor onay─▒ al─▒nmas─▒ gerekmektedir . ( 12 )

 

KAYNAKÇA

1-Baysal A, Beslenme Kitab─▒, 17. Bask─▒ , Hatibo─člu Yay─▒nc─▒l─▒k , Ankara , 2017 .

2- Thomas , D.T. , Erdman ,K.A. , & Burke, L.M.(2016) .Position of the Academy of nutrition and dietetics , dietitians of canada , and the american college of sports medicine : Nutrition and athletic performance . Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 116(3) , 501- 528 .

3- ├ťnal M ,(2005). Sporcularda kreatin deste─či ve egzersiz performans─▒ ├╝zerine etkileri . Genel T─▒p Dergisi,15(1), 43-49.

4- Grivetti , L.E. , & Applegate , E.A. (1997) . From olympia to Atlanta :a cultural-historical perspective on diet and athletic training . The journal of nutrition ,127(5), 860S-868S.

5-Akbah├že A., Lamiot E., Moroni O.,┬á Turgeon S.,Gauthier S.F. , & Pouliot , Y. ( 2009 ) . Use of membrane processing to concentrate TGF -B2 and IGF-I from bovine milk and whey . Journal of membrane science , 326(2),435 -440.

6-Newburg D.S., Neubaber , S.H., & Jensen ., R.G. ( 1995 ). Handbook of Milk Composition. ed. Jensen RG, Academic Press , San Diego ,273-349.

7- Ivy J & Portman R.,   2004. The Performance Zone : Your Nutrition Action Plan for Greater Endurance & Sports Performance .Basic Health Publications ,Inc.

8-Tortop ,C (2011).The recovery of fat ,casen and whey proteins from cheese whey wastewater by membrane processes (y├╝ksek lisans tezi).─░stanbul technical universty . Inst─▒tue of science and technology .

9-Ha ve Zemel , M.B. ( 2003 ) .Functional properties of whey , whey components , and essential amino acids : mechanisms underlying health benefits for active people . The Journal of nutritional biochemistry , 14( 5 ), 251-258.

10-Wiens K,Erdman K.A. ,Stadnyk M.,ve Parnell JA . (2014). Dietary Supplement Usage, Motivation and Education in Young ,Canadian Athletes . Int J Sport Nutr Exerc Metab . 24(6),613-622.

11- Hulmi ve ark. 2015 , Howatson ve ark,2014.

12-Memorial T─▒bbi Yay─▒n Kurulu